Advice
Đi tìm cảm giác thuộc về

POSTED ON: October 30th, 2020 4:59 PM by


Nhu cầu cơ bản của con người để có cuộc sống hạnh phúc và khỏe mạnh là thức ăn, nước uống và nơi trú ẩn; ngoài ra còn có một yếu tố quan trọng không kém: cảm giác thuộc về (Abraham Maslow). 

Sao cứ ngồi một chỗ cũ rích vậy?

Tôi không còn sống ở Hà Nội một thời gian khá lâu, nhưng mỗi lần có dịp quay trở lại, tôi luôn chỉ ngồi ở một quán cà phê duy nhất. Argento. Chiếc bàn đơn hai ghế ở góc trái quầy pha chế. Một cốc cappuccino vào những sáng mùa lạnh. Một cốc London Fog vào những tối gặp bạn. Một cốc Americano đúp nóng do dạo gần đây tôi không còn uống cà phê kèm sữa nữa.

Những điều đó lặp lại nhiều năm trời, đến mức tôi chưa từng nghĩ mình cần phải khám phá thêm bất cứ quán cà phê nào khác. Một lần hẹn bạn, bạn hỏi tôi ngồi đâu, tôi nói Argento nhé, bạn nhắn đơn giản: “Nói thật ở Hà Nội có bao nhiêu quán cà phê mới, sao cứ ngồi một chỗ cũ rích như vậy? Tường cũng bong tróc cả.”

Sao cứ ngồi một chỗ cũ rích vậy? 

Tôi có thể giải thích với anh bạn mình rằng, dù 8 năm đã trôi qua kể từ lần đầu tiên tôi đến Argento, khi đẩy cánh cửa bước vào quán cà phê nhỏ ở góc con phố Pháp, đó là lúc tôi trải nghiệm sâu sắc nhất cảm giác mình thuộc về. Sự lặng lẽ xuống cấp theo thời gian, những tiếng xầm xì xung quanh, tiếng chuông cửa kêu leng keng khi người ta bước vào, sự ghi nhớ của mỗi đợt nhân viên phục vụ thói quen đồ uống của tôi, và mảng tường kính ngăn cách tôi khỏi một phần thành phố đang vận hành (có khi, tôi thấy người quen bước qua trên phố từ chính điểm nhìn ấy) – tất cả đều đem đến cảm giác thân thuộc đến lạ kỳ.

Đó là một cảm giác rất dễ chịu. 

Tôi luôn nghĩ bản chất của sự thân thuộc là một phần của cảm giác thuộc về – nó đến từ vùng nào đó rất sâu trong não bộ của bạn, phản ánh qua những giác quan bạn có như âm thanh, mùi hương, mùi vị và những sự vật hiện tượng bày ra trước mắt. Sau đó, chúng chuyển hóa thành một kiểu động lực tâm lý để thỏa mãn nhu cầu cơ bản của con người – bên cạnh những nhu cầu vật chất như thức ăn, nước uống, nơi ở hay tình dục.

Nhiều nhà khoa học và tâm lý học định nghĩa sự thuộc về ở đây gắn với tương tác xã hội – có nghĩa là, càng có những tương tác xã hội có chất lượng, bạn sẽ càng cảm thấy mình thuộc về cộng đồng đó (Rou Baumeister và Mark Leary). Theo Maslow, nếu không có những trải nghiệm ấy, nếu bạn không có cảm giác thuộc về và được yêu thương, bạn sẽ không thể hoàn toàn yêu ai đó. Hơn cả, đó có thể là tiền đề của những xúc cảm tiêu cực hơn như cô đơn, lạc lõng, thậm chí trầm cảm. 

Đi tìm cảm giác thuộc về

Dù có nhận ra hay không, tất cả chúng ta đều đang kiếm tìm cảm giác thuộc về ở đâu đó: bạn bè, gia đình, mối quan hệ tình cảm, hay thậm chí mạng xã hội. Có người tin họ chỉ có được cảm giác này thông qua sự kết nối với ai đó thông qua trò chuyện và thấu hiểu. Có người tìm thấy cảm giác thuộc về ở một nơi chốn như tôi: cảm giác cộng đồng tròn trịa nhất là khi bạn cảm thấy là một phần vừa vặn trong đó – ai làm việc nấy, nhưng không ai thực sự cảm thấy mình là một phần không giống với phần còn lại chỉ bởi vì cách bạn mặc đồ, gọi món, đi một mình hay đi với ai khác… Có người như bạn tôi, đi nửa vòng trái đất đến những quốc gia khác, “để tìm kiếm cảm giác mình không cảm thấy khi ở nhà”. 

Tác giả Peter Block trong cuốn sách “The Structure of Belonging” đã chỉ ra mẫu số chung để ai cũng có thể có cơ hội kiến tạo cảm giác tối quan trọng này. Theo ông, để trải nghiệm cảm giác thuộc về, chúng ta cần cân nhắc những giá trị của mối quan hệ ta có. Ta cần ở bên cạnh người khác và trong những hoàn cảnh mà người khác có thể chấp nhận những điểm khác biệt của chúng ta thay vì chỉ trích hay cố gắng khắc phục chúng. Chúng ta cần có thời gian, và tận dụng nó. Đó là thời gian để phí hoài, thời gian cho những cuộc trò chuyện tình cờ, thời gian cho những chuyến dịch chuyển, những lần đi lạc, những thời khắc sống chậm lại hay thậm chí chẳng hề dịch chuyển.

“Sense of Belonging” là một cảm giác, nhưng nó cũng là muôn hình vạn trạng những tương tác bạn thực hiện với môi trường bên ngoài và với chính nội tâm của bản thân chỉ vì bạn muốn được chấp nhận việc phải thay đổi mình, hay vì muốn được kết nối với người khác mà lờ đi những dấu hiệu của sự khác biệt. Nhưng một khi có được cảm giác ấy, hãy nuông chiều nó một chút, dù chỉ một chút thôi .

Như cách tôi tìm đến quán cà phê Argento của mình vậy. 

Vân Anh