#Topic of the month: Well-being

POSTED ON: April 1st, 2020 10:14 PM by


Tôi viết những dòng này trong lúc em tôi đang học trực tuyến, cha tôi đang “vật lộn” để giảng bài trên Zoom, mẹ tôi đang soạn giáo án trên máy tính bàn, còn chú cún nhà tôi thì đang ngơ ngác không hiểu sao mấy nay mọi người lại ở nhà đông đủ đến thế. 

Tôi đã ở nhà được đúng một tuần rồi. Thời gian qua với tôi không dễ dàng  gì. Tôi cũng đã trải qua đủ loại cảm xúc: chán nản có, căng thẳng có, mệt mỏi có, bất lực cũng có. Vốn dĩ là một đứa “chân đi” thì việc “giam chân” ở nhà quả thật là một điều khủng khiếp đối với tôi. 

Tình hình diễn biến phức tạp của dịch COVID-19 đã ảnh hưởng nhiều đến mọi mặt đời sống kinh tế và xã hội trên phạm vi toàn cầu. Trước những gì đang diễn ra lúc này thì, chúng ta có hai sự lựa chọn: một là thích nghi, hai là không thích nghi. 

Tôi chọn cách đầu tiên. 

Bằng những thực hành mà tôi đã được học trong buổi tập huấn “Mindfulness based Compassion and Happiness” từ thầy Hà Vĩnh Thọ (Giám đốc chương trình của Trung tâm về Hạnh phúc quốc gia, Bhutan) và kiến thức từ lớp yoga căn bản, tôi bắt đầu những chuỗi ngày “dù muốn hay không” thì cũng cần phải thực hành. 

Có một bài tập nho nhỏ trong đợt tập huấn luôn khiến tôi phải suy nghĩ: “Hãy thử tưởng tượng bạn đang nằm trên giường bệnh và bác sĩ thông báo với bạn rằng bạn chỉ còn một tháng để sống, vậy bạn sẽ làm gì trong khoảng thời gian đó?”. Đây không hẳn là một câu hỏi mới lạ đối với nhiều người. Và tôi tin là sẽ không ai muốn dành ra một tháng đó để vùi đầu vào việc kiếm tiền.

Vậy mà ngày nay, các quốc gia trên thế giới hầu như đều sử dụng chỉ số GDP (Gross Domestic Product) như một công cụ phát triển chính sách quốc gia, để đo lường sự tiến bộ của một xã hội. Nhưng xin nhắc lại, GDP sinh ra có vai trò là một trong những chỉ số cơ bản để đánh giá sự phát triển kinh tế của một vùng lãnh thổ nào đó.

GDP không quan tâm đến những vấn nạn tiêu cực (như mại dâm, ma túy). GDP có thể đo được giao dịch và tài chính, nhưng không thể hiện những con số đó đem lại kết quả như thế nào. Khi chiến tranh xảy ra, các quốc gia phát triển lại càng có cơ hội tăng GDP nhờ vào việc buôn bán vũ khí. Phá rừng, chặt cây, nạo vét cửa sông cửa biển, GDP tăng.

Trong khuôn khổ gia đình, vợ chồng đi làm không có thời gian chăm sóc con cái, họ thuê người giúp việc, thuê người trông nom con, GDP tăng. Con cái họ đổ bệnh, họ đưa con đến bệnh viện, GDP cũng tăng (mà lẽ ra họ sẽ không phải tốn khoảng chi phí ấy nếu như con cái họ được bố mẹ chăm sóc chu đáo, kỹ lưỡng). 

Khi GDP trở thành một chuẩn mực thì câu hỏi “Hoạt động này có làm tăng GDP hay không?” sẽ trở thành yếu tố tiên quyết để các nhà lãnh đạo cấp cao cân nhắc đến. Khi GDP trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động thì ngày càng có nhiều hiện tượng con người bị mất kết nối với chính bản thân họ, với những người xung quanh, và với thiên nhiên. 

Quay trở về với bài tập nho nhỏ vừa rồi, tôi tin mỗi chúng ta nên dành một chút thời gian để suy ngẫm câu trả lời cho riêng mình. Đối với những người trẻ mất định hướng, chưa tìm được lối đi phù hợp, hãy bắt đầu hỏi bản thân bằng chính câu hỏi này. Hẳn đây là một câu hỏi có câu trả lời khá linh hoạt, bởi vào từng thời điểm, chúng ta sẽ có những mối quan tâm riêng, những ưu tiên riêng và quan điểm sống khác nhau. Nhưng xin đừng quên, khi ta sinh ra, tiền không ở bên cạnh chúng ta, và khi ta trở về với đất mẹ, tiền cũng không ở bên cạnh ta. 

Trong khi chia sẻ với các bạn thì tổng số ca nhiễm tại Việt Nam đã lên đến con số 218 và Việt Nam đang trong ngày đầu tiên thực hiện cách ly toàn xã hội. Những lúc như thế này, tôi lại càng trân quý hơn giây phút “bình thường” quý giá của những của những tháng ngày đã qua trước khi xảy ra đại dịch. Và tôi tin chắc rằng, “well-being” (tình trạng khỏe mạnh về cả mặt thể chất lẫn tinh thần) chính xác là những gì không chỉ tôi, mà cả bạn nữa, đều đang cần trong giây phút hiện tại.

Muốn như thế, trước hết, mỗi con người chúng ta phải biết kết nối với chính bản thân mình, cân bằng giữa thế giới nội tâm với môi trường bên ngoài. Điểm bắt đầu là chính chúng ta, sau đó hãy lan tỏa sang vợ chồng, ba mẹ, người yêu, anh chị, bạn bè, đồng nghiệp… Quan trọng không kém, đó là việc kết nối với thiên nhiên – điều mà hẳn rất nhiều những con người thành thị, hiện đại như chúng ta đã vô tình quên lãng.

Giờ thì, đã đến lúc ngưng dòng cảm xúc tiêu cực và tận dụng cơ hội này để bắt đầu tìm lại những thứ thật sự thuộc-về-chính-mình!