Flygskam – xu hướng tẩy chay các chuyến bay vì môi trường

POSTED ON: February 16th, 2020 7:00 AM by


Năm 2019 đánh dấu sự ra đời và lan tỏa của thuật ngữ đến từ Thụy Điển “flygskam”, hay còn gọi là “tẩy chay các chuyến bay”. Đã đến lúc chúng ta nên thay đổi thói quen di chuyển?

Một danh từ

Flygskam là từ tiếng Thụy Điển thể hiện thái độ của xã hội với các chuyến bay. Bạn sẽ thắc mắc: máy bay là để di chuyển, tại sao người ta nên cảm thấy xấu hổ khi bắt một chuyến bay đến đâu đó.

Câu chuyện bắt đầu khi cô bé 16 tuổi và cũng là người khởi xướng các cuộc biểu tình của hàng triệu người trẻ vì môi trường ở khắp nơi trên thế giới. Năm 2019, Greta Thunberg thu hút sự chú ý của giới truyền thông (sau khi đã gây tiếng vang bởi tầm ảnh hưởng của mình) bằng việc trải qua chuyến hàng trình trên biển trong nhiều ngày trời từ châu Âu đến Mỹ (New York) thay vì đi máy bay.

Lý do cô bé đưa ra: lượng khí thải từ các chuyến bay là một trong những nguyên nhân chính và tác nhân khiến cho tình hình biến đổi khí hậu dần trở nên nghiêm trọng hơn. Thuật ngữ này nhanh chóng được chú ý và áp dụng bởi giới trẻ châu Âu sau đó và dần lan tỏa thông qua mạng xã hội với hashtag của riêng mình.

Về cơ bản, flygskam thể hiện sự không đồng tình với những người chọn phương tiện đi lại là máy bay, dù ở khoảng cách gần (vài giờ bay), hay những chặng hành trình hoàn toàn có thể thay thế bằng tàu hỏa nhằm giảm lượng khí thải carbon.

Từ ngữ này thường được nhấn mạnh nên đi kèm cảm giác xấu hổ và ngượng ngập khi bạn có sự lựa chọn giữa các phương tiện di chuyển nhưng lại chọn phương tiện có tác động xấu nhất cho môi trường chỉ vì sự thuận tiện trước mắt. 

Dù khí thải carbon dioxide từ máy bay chỉ chiếm 2% lượng khí thải do con người tác động, nhưng ảnh hưởng của nó đến tình trạng nóng lên toàn cầu nghiêm trọng hơn rất nhiều, bởi máy bay thải ra những khí gas khác tác động trực tiếp đến hiệu ứng nóng lên. Tuy nhiên, những chất thải này khó có thể được thay thế hay giảm thiểu bằng kỹ thuật. 

Vì thế, giải pháp duy nhất đến thời điểm này có lẽ đến từ flygskam – khuyến khích mọi người sử dụng máy bay ít hơn. Thay vì vậy, tàu hỏa là phương tiện có nhiều lợi ích hơn hẳn. 

Vạn thay đổi

Lần đầu tiên, người ta nhìn nhận lại thói quen di chuyển của mình. Châu Âu là quốc gia nhỏ và đường biên giới chỉ có ý nghĩa về mặt địa lý. Người châu Âu hay ở Mỹ thường có thói quen đi máy bay từ quốc gia này đến quốc gia khác để làm việc, công tác, thậm chí đi về trong ngày. Giờ đây, mọi chuyện đã không còn chỉ dừng lại ở mức độ thuận tiện.

Flygskam là một xu hướng, nhưng còn là dấu hỏi với tư duy của mọi người về trách nhiệm cá nhân với môi trường và cuộc sống của chính mình. Từ ngữ tưởng chừng đơn giản, nhưng sức lan tỏa là có thật. 

Theo BBC, flygskam thực sự thay đổi thói quen di chuyển của người dân Thụy Điển. 37% người dân nước này giờ lựa chọn tàu hỏa thay vì máy bay khi có thể. Lượng hành khách đi máy bay ở nước này giảm 15% trong khi lượng hành khách đi tàu hỏa tăng 12% tương đương 1,5 triệu vé.

Thói quen di chuyển của người dân châu Âu, đặc biệt là giới trẻ, thể hiện không chỉ ở Thụy Điển. Người Đức cũng di chuyển bằng máy bay giữa các thành phố ít hơn 12% so với năm trước đó. Tàu hỏa xuyên châu Âu cũng được lắp đặt và nâng cấp giường nằm do nhu cầu đi tàu hỏa ngày càng gia tăng trong khối EU. 

Tuy nhiên, flygskam không chỉ đơn thuần về du lịch, rộng hơn, đó là cách chúng ta tiếp cận mọi vấn đề với sự ý thức về tác động của chính mình với môi trường, và mạng xã hội là phương tiện hiệu quả hơn hẳn đưa thông điệp này đi nhanh và xa hơn. 

Vân Anh