Lifestyle / Movie-TV
Rạp chiếu phim độc lập – tinh thần nghệ thuật châu Âu

POSTED ON: November 25th, 2019 3:40 PM by


Không phải ngẫu nhiên người ta có cả một bản đồ Art House Cinema cho những thành phố lớn rải khắp châu Âu, cũng không phải ngẫu nhiên họ thậm chí còn có cả một festival của dòng phim nghệ thuật gắn với sự tồn tại của những rạp chiếu phim nghệ thuật này. 

Những chốn trú ẩn nhỏ bé

Không phải ai cũng biết đến sự tồn tại của những rạp chiếu phim này, thậm chí cả người dân địa phương. Chúng có thể nằm đơn độc ở góc một đại lộ, nép mình trong con phố lát đá cổ kính, chúng cũng có thể là những tòa nhà cũ rích xuống cấp ở quận trung tâm một thành phố nào đó giữa lòng châu Âu. Mỗi người sẽ có một địa điểm xem phim yêu thích của họ. Mỗi người sẽ chỉ đến đó, hàng tuần hoặc nhiều tuần.

Và tất nhiên, họ đến đây không phải để tìm những bộ phim bom tấn Hollywood. Họ đến những Art House Cinema này để thưởng thức những nền điện ảnh đã và đang bị lãng quên. Một khi đã biết đến sự tồn tại của những nơi chốn ấy, bạn sẽ nhận ra hóa ra có nhiều đến thế những trái tim yêu nghệ thuật theo đúng nghĩa của nó: khi nền điện ảnh hiện đại vẫn giữ được thứ ngôn ngữ của họ, tinh thần của họ, những biến đổi xã hội của họ, giá trị văn hóa chưa bị trộn lẫn với khuôn mẫu mà ảnh hưởng của Hollywood luôn rình rập. 

Sau thời kỳ “Làn sóng mới” của điện ảnh Pháp (1950-1960), người ta chứng kiến sự ra đời rầm rộ của những rạp chiếu phim cỡ nhỏ

Ở Pháp, Art House Cinema không đơn thuần là từ ngữ miêu tả những rạp chiếu phim tư nhân, mà là một thứ đặc sản, thậm chí chính thức được bảo tồn bởi Trung tâm Điện ảnh Quốc gia. Cũng từ cái nôi điện ảnh Pháp, những Art House Cinema được hình thành.

Sau thời kỳ “Làn sóng mới” của điện ảnh Pháp (1950-1960), người ta chứng kiến sự ra đời rầm rộ của những rạp chiếu phim cỡ nhỏ, với sức chứa chỉ dưới 100 người, chủ yếu để chiếu những bộ phim do người Pháp làm. Đây là những bộ phim mang tính thể nghiệm, với nội dung gần gũi và tương quan sâu sắc với tâm lý nhân vật trong cuộc sống hàng ngày. Họ tạo cơ hội cho những diễn viên không mấy tên tuổi, với những đạo diễn mới muốn thể hiện mình, muốn thỏa sức vùng vẫy trong thế giới trừu tượng của mình. 

Và tinh thần ấy vẫn còn theo chân những Art House Cinema rải khắp châu Âu đến tận bây giờ. 

Nghệ thuật là để không lãng quên

Không ngoa khi nói rằng người châu Âu luôn có nét gì đó hoài cổ hơn cả. Vẻ đẹp của quá khứ dường như luôn tìm cách quay vòng về hiện tại qua thời trang, văn hóa đương đại. 

Ở quận La Tinh, Paris, người ta sẽ đến rạp L’Accattone để xem những bộ phim của đạo diễn dòng phim hiện thực người Ý Pier Paolo Pasolini. Rạp chiếu phim Danaos ở thành phố Athen (Hy Lạp) là nơi người ta có thể tìm thấy những bộ phim độc lập từ nhiều quốc gia châu Âu với giá rất rẻ. Trong khi ở Berlin, người ta sẽ không thể không biết đến rạp Moviemento bởi đây là nơi đầu tiên ra mắt nhiều bộ phim độc lập tiếng Đức. Rạp Urania ở Budapest thậm chí được coi là công trình lịch sử bởi được xây dựng từ năm 1894 và đã là rạp chiếu phim từ những năm 1917.

Rạp L’Accattone, Paris

Và khi cần một chút cảm hứng từ những thước phim cũ kĩ, thậm chí tựa đề họ có thể chưa nghe đến bao giờ, thậm chí với những diễn viên đạo diễn đã không còn có mặt trên đời, điểm đến của họ, sẽ phải là những rạp chiếu phim độc lập. Art House cũng giống chương trình radio vậy, bạn sẽ gặp hết bất ngờ này đến ngạc nhiên khác, bạn sẽ không biết tuần này mình sẽ xem một cuốn phim đen trắng, hay một thể nghiệm mới ra mắt của đạo diễn bạn chưa nghe tên bao giờ. Bạn không biết mình sẽ cười bởi một cuốn phim hài, hay lặng lẽ rơi nước mắt với một bộ phim tâm lý tình cảm, hay ám ảnh nhiều ngày sau đó bởi một câu chuyện bạn không thể gạt bỏ khỏi đầu. 

Rạp Moviemento, Berlin

Với người châu Âu, Art House Cinema là cái nôi của điện ảnh châu Âu, là biểu tượng của những giá trị văn hóa ngoan cố quyết không chịu hòa tan vào dòng chảy rập khuôn, là điểm hẹn hò lãng mạn cuối tuần của những cặp đôi đang yêu, là nơi tìm về quá khứ, nơi tái hiện cuộc sống đương đại, nơi mỗi người bình thường đều sẽ tìm thấy sự kết nối. 

Lần tới khi ghé bất cứ thành phố nào ở châu Âu, hãy tìm trên bản đồ một nơi như vậy, nhé bạn. 

Vân Anh