Book / Lifestyle
“Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối”: Đẹp và buồn, cũng như quá khứ

POSTED ON: September 20th, 2019 4:58 PM by


Tôi sẽ không thừa nhận mình có nhiều hơn một phiên bản cuốn sách này của Patrick Modiano. Tôi cũng sẽ không thừa nhận mình đã đọc đi đọc lại nó không biết bao nhiêu lần, đặc biệt là những ngày mưa, khi mọi vật ở phía sau ô cửa quán cà phê tôi đang ngồi hòa vào sự đơn màu của làn mưa. 

Ở hai điểm địa cầu

Dù Patrick Modiano đã có rất nhiều sáng tác trước đó, Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối lại là tác phẩm đầu tiên khiến tôi biết đến thế giới hoài niệm của nhà văn người Pháp này.

Tôi còn nhớ lần đầu tiên mua cuốn sách ở một tiệm sách trên phố Đinh Lễ. Khi đó, tôi và cô bạn thân lần theo hàng lang hẹp tối để ngồi một góc quán cà phê Đinh, nơi xung quanh chúng tôi chỉ có những khuôn mặt người trẻ, những làn khói thuốc, tiếng November Rain bật lên từ chiếc loa thùng với âm thanh khàn đục, cũ rích và bình hoa huệ trắng nở rực đến độ sắp héo tàn. Tôi đã đọc về cô nàng Loki ấy. Cô ngồi ở quán cà phê Le Condé, không ai biết cô là ai, nhưng cô khiến người ta khó có thể quên, với cuốn sách đọc dở và điếu thuốc hờ hững. 

Hai mươi năm sau, nhân vật tôi đi tìm cô. Trong chuyến hành trình hồi ức, cô dần được bóc tách, cô dần hình thành một giao diện. Nhưng tuổi trẻ của họ, thì mãi chỉ còn là kí ức, mãi nằm lại ở góc quán cà phê mở thâu đêm ở một quận nào đó gần sông Seine. 

Paris và Hà Nội. Quán Le Condé và quán Đinh. Loki và những khuôn mặt người xung quanh tôi. Nhân vật tôi trong câu chuyện và chính tôi. Tôi tự hỏi nhiều năm nữa, liệu mình có muốn biết thêm về một trong những người này. Cuốn sách mỏng, những câu chữ ngắn gọn, xúc tích, chủ yếu tự sự, thậm chí chẳng mấy những từ ngữ bóng bẩy, nhưng sự chân thực chẳng phải là một trong những nét đặc trưng rất Modiano hay sao ? Vậy mà đủ để bạn không dứt khỏi cho đến những trang sách cuối cùng.

Đẹp và buồn, cũng như quá khứ

Nhà văn Dương Tường, khi giới thiệu về cuốn sách này, đã nói rằng đây là cuốn sách đặc biệt đẹp và buồn, trong sự nghiệp văn chương của Patrick Modiano. Bên cạnh rất nhiều tác phẩm viết về quá khứ, cũng là những nhân vật lần tìm từ kí ức của chính mình hình bóng ai đó, nhưng quyển sách này có gì đó lảng bảng hơn trong một quãng quá khứ mà nhân vật “tôi” tìm về.

Có lẽ bởi bản thân nó gắn với một thời tuổi trẻ. Và dù muốn hay không, ta cũng không thể phủ nhận rằng tuổi trẻ thường khiến ta tiếc nuối nhiều hơn cả. Tự bản thân từ ngữ này là tập hợp của sự cô đơn, sự lạc lối, sự kiếm tìm, sự hi vọng và sự thất vọng. 

Bạn sẽ bị cuốn vào thế giới ấy, tôi đảm bảo đấy. Bạn sẽ một chốc thấy như mình đang ngồi ở một góc quán cà phê vào quãng nửa đêm, rồi đi theo nhân vật tôi để lần theo dấu vết Loki, đi theo anh ta lang thang khắp Paris. Bạn sẽ này sinh một nhu cầu muốn biết, cần phải biết, rằng cô nàng Loki rốt cuộc là ai. Rồi câu hỏi ấy sẽ lan ra với chính nhân vật tôi, anh ta là ai, vì sao anh ta lại bị ám ảnh đến vậy. Rồi cuối cùng, bạn sẽ tự hỏi mình, rằng bạn là ai, và bạn sẽ là ai ?

Ấy là sức mạnh của Modiano, những nhân vật của ông luôn loay hoay tìm kiếm và định vị bản thân. Và với họ, cách duy nhất ấy là tìm về quá khứ. Họ có niềm tin mạnh mẽ đến vô lý là mình có thể cắt nghĩa được chính mình hay những sự kiện hiện tại khi họ hiểu về quá khứ. Chỉ có như vậy, tương lai mới có thể được định hình.

Không ngoại lệ với những nhân vật trong Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối, tôi vẫn phân vân sau nhiều lần đọc đi đọc lại tác phẩm, không biết có ai tìm kiếm được thứ họ đang mong mỏi, hay đó chỉ là một nơi chốn để họ chạy về. 

Năm 2014, Patrick Modiano nhận giải Nobel Văn học. Tôi có cơ hội tìm đến nhiều hơn những tác phẩm của ông, nhưng cuốn sách này, ngay chỉ cái tựa của nó, cũng đủ thổi một làn gió thanh lành, một làn hơi khói thuốc ở quán cà phê tuổi trẻ của chính tôi. 

Tôi nghĩ mình sẽ không bao giờ có thể tìm hơn một tựa sách và một bầu không khí đẹp và buồn đến vậy.

Vân Anh