Từ khi có sự xuất hiện của mạng xã hội, cuộc sống của chúng ta đã thay đổi như thế nào?

POSTED ON: September 18th, 2019 10:01 PM by


Bạn dành phần lớn thời gian rãnh để làm gì? Hay bạn sẽ bảo rằng: “Tôi làm gì có thời gian rãnh?!” trong khi vẫn chăm chú lướt news feed trên Facebook, Instagram với cái cớ là: “Tôi đang cập nhật tin tức”? Bạn biết không, thỉnh thoảng, đó chính là cách tôi trả lời nếu có ai đó hỏi tôi những câu hỏi như vậy.

Gặp lại cậu bạn thân hồi cấp 2 vào một tối đầu tháng 9, tôi tự hỏi, không biết đã bao lâu rồi hai đứa mới có dịp ngồi lại bên nhau và ôn lại những tháng ngày xưa cũ như thế này.

Như bao lần, câu chuyện của chúng tôi thường được bắt đầu bằng những câu hỏi đại loại như: “Mày ngồi đợi tao lâu hay chưa?”, “Dạo này công việc thế nào rồi?”, “Còn bồ bịch thì sao, đã tìm được ai mới chưa?”. 

Cũng chẳng biết vì lý do gì mà đến giờ, cả lớp mấy chục đứa thì tôi chỉ còn giữ liên lạc với mỗi nó. Nói là mấy chục đứa, nhưng vì là lớp chọn nên chỉ vỏn vẹn 29 đứa (trước đó là 28). Gắn bó với nhau 4 năm trung học, rồi lên cấp 3, cả đám vẫn giữ liên lạc với nhau. Vậy mà giờ thì! 

Tiếng điện thoại vẫn cứ báo tin nhắn, email liên tục. Hết giờ làm việc rồi. Thôi, tạm thời gác qua một bên. Tôi tắt 3G, tắt cả wifi, lật màn hình điện thoại xuống và tiếp tục câu chuyện cùng thằng bạn thân.

“Dạo này con Hoa sao rồi? Mày còn hay gặp nó không? Thấy nó hạnh phúc với anh bạn trai sau này, tao cũng mừng. Thằng Thái qua bên Đài học cái gì mà sao nghỉ hè gì mà lâu thế? Nghe nói nhỏ Tuyết chuẩn bị lấy chồng, đăng ảnh cưới đẹp quá chừng, tháng 10 nó lấy hả?”

 “Anh chị ơi, cho em xin phép để chiếc đèn dầu này ngay cửa sổ với ạ.” – Cô bé phục vụ cắt ngang câu chuyện của hai đứa. 

Chưa hiểu mục đích của chiếc đèn dầu này là gì. Nhưng thôi, điều đó không quan trọng. Nghe nó kể chuyện của đám bạn thân được thêm chừng 5 phút thì… phụp… Cúp điện. 

Không. Không phải là cúp điện. Đèn tại quầy thu ngân và pha chế vẫn sáng. À, thì ra, hôm nay là ngày “Tắt đèn” của quán. Khi nãy, lúc order nước, tôi thoáng nhìn thấy mẩu giấy nho nhỏ thông báo “tiết mục tắt đèn”. Không ngờ là hôm nay. 

Không mạng xã hội. Không đèn điện. Tuyệt! 

Lâu rồi, tôi mới có dịp “detox tinh thần” như thế này – thảnh thơi nhâm nhi tách trà, hàn huyên tán gẫu cùng đứa bạn cũ dưới không gian đèn dầu ấm cúng. Còn gì tuyệt vời hơn?! 

À, mà khi nãy tôi mới vừa nghĩ đến gì thế nhỉ? Mạng xã hội? Vì tính chất công việc, dù muốn hay không thì tôi cứ phải “dính” lấy mạng xã hội – từ Instagram, Facebook đến LinkedIn. Rồi tôi tự hỏi, từ bao giờ, mình xem mạng xã hội là một phần tất yếu trong cuộc sống như đèn điện thế? 

Từ “quyển danh bạ mini” cho đến chuyện ganh tị

Thuở cấp 2, nếu muốn hỏi bài, chúng tôi sẽ liên lạc với nhau qua chiếc điện thoại bàn. Tôi vẫn còn giữ vẹn nguyên quyển danh bạ nhỏ xíu (có ngày sinh, có biệt danh, có địa chỉ, và dĩ nhiên, có số điện thoại), với những dòng chữ tròn trĩnh (đôi khi méo mó) của đám bạn vào cái thời… học sinh tiểu học vừa chuyển cấp. Lần cuối cùng tôi “cập nhật danh bạ” chắc là vào tháng 10 năm lớp 6. Nói đúng ra, chẳng có lần cập nhật nào cả. Trong hai hôm “nổi hứng”, tôi đã “thúc” đám bạn truyền tay nhau điền cho xong quyển danh bạ mini ấy. 

Lần cuối cùng tôi cập nhật danh bạ điện thoại của tôi là khi nào nhỉ? Chắc là vào ngày hôm qua, sau buổi họp báo ra mắt sản phẩm. Tôi nhớ mình có lưu số cô nàng Marketing bên nhãn hàng. Chắc là iCloud đã tự động cập nhật lên “hệ thống lưu trữ đám mây” giúp tôi rồi. Chẳng còn lo lắng là sẽ mất liên lạc. Vả lại, tôi cũng có địa chỉ email của cô nàng.

Nói đúng ra thì, chỉ cần Add Friend nhau trên Facebook thôi là đã đủ. Thời buổi này, muốn liên lạc thuận tiện nhất vẫn là sử dụng Facebook Messenger. Chỉ cần một cái “vẫy tay”, đối phương sẽ biết “mình là ai, mình từ đâu đến, mình làm gì, mình là người như thế nào”. Bởi, gương mặt của mình sờ sờ trên avatar thế kia, dòng miêu tả bản thân ngắn gọn, xúc tích, rõ ràng thế kia, lại thêm phần kinh nghiệm làm việc, thì khó gì mà đối phương không biết được mình là ai. 

Từ ngày Facebook phổ biến hơn, từ ngày các app chỉnh sửa hình ảnh đa dạng hơn, tôi chợt nhận ra mình tự ti hơn. Cứ mỗi lần vô tình nhìn thấy một Profile nào “xịn xò” hơn mình, tôi lại thoáng ganh tị. “Ơ hay? Tại sao con nhỏ này bằng tuổi mình mà kinh nghiệm làm việc của nó dài đến thế, lại toàn chụp ảnh với người nổi tiếng.” “Ủa? Nhỏ này học chung mình năm cấp 3. 5 năm trước vừa đen, vừa ốm, sao giờ trông như hot girl thế này?”, v.v.

Từ những bức thư chuyền tay cho đến chuyện “quẹt phải” 

Tôi “đã từng” là một trong những “hot girl” thời cấp 2 đó chứ (cười). Tôi vẫn giữ những bức thư tay (thư tình viết tay) mà mình đã nhận được từ những cậu bạn khác lớp, anh chàng khối trên cho đến những năm cấp 3. 

Thuở đó, bức thư tay được “trao gửi” một cách rất công phu: anh gửi bạn A, bạn A gửi chị B, chị B sẽ gửi bạn C, bạn C sẽ gửi cho tôi. Chưa kể có cả bức thư với nội dung cũng rất “hack não” người nhận (là tôi), muốn đọc được, trước hết phải giải mật thư! Khoảng thời gian đó, vì cũng chẳng thèm để ý bạn nên tôi cũng chẳng buồn giải mật thư làm gì. Chừng 3 năm sau, trong lúc dọn dẹp lại ngăn tủ và tình cờ bắt gặp, tôi mới táy máy giải thử. Rồi tôi tự hỏi, chẳng biết hôm đó, bạn có ở hành lang đợi mình như nội dung trong thư hay không. 

Sau đó thì tôi “phi tang” tất cả những bức thư tình nhắng nhít vì cảm thấy chúng không còn ý nghĩa gì với cuộc sống của mình sau này nữa. Duy nhất tôi vẫn giữ lại những bức thư tay từ “crush” năm xưa của mình.

Không biết bạn đã từng có cảm giác như tôi hay chưa: hồi hộp chờ đợi phản hồi, hạnh phúc khi đọc được những dòng hồi âm (dĩ nhiên cũng không thể thiếu phần căng thẳng vì lo sợ giáo viên bắt gặp và… tịch thu, tệ hơn là sẽ đọc trước lớp hoặc mời phụ huynh)? 

Mối tình “gà bông” thời đó chẳng đi đến đâu, vì chúng tôi vẫn còn con nít quá. Dù rằng sau này khi đã trưởng thành và cho nhau cơ hội, chúng tôi cũng chẳng đi đến đâu, chắc là vì cả hai chưa đủ duyên đủ phận. Thỉnh thoảng, tôi vẫn mở lại tấm thiệp với vài dòng viết vội và… sai chính tả mà bạn đã gửi tặng cho tôi vào dịp Giáng sinh: “Mong chúng ta sẽ là bạn tốt của nha nha” (lẽ ra là “Mong chúng ta sẽ là bạn tốt của nhau nha” thì mới đúng). 

Có thể trải nghiệm của bạn không giống tôi. Nhưng hẳn là trong số chúng ta, ai cũng đều đã từng trải qua những cảm xúc rung động đầu đời trong veo đến thế. Chúng ta từng phải mất nhiều thời gian để vật lộn với mớ hỗn độn vui buồn. Đôi lúc, chỉ cần chút không gian gợi nhớ, chút âm nhạc xưa cũ, chút cồn nhẹ, ta vô tình nhớ về nó và bật cười. Chúng ta không còn muốn quên nó như chúng ta đã từng. Thay vào đó, chúng ta trân trọng nó, thậm chí xem nó như là một báu vật.

Đó là những cảm xúc mà chúng ta không thể nào tìm lại được, đặc biệt là với những mối tình chóng vánh khi swipe right với một anh chàng sáu múi lực lưỡng, profile hấp dẫn. Bởi sau đó, chúng ta lại nhận ra mình chẳng khác nào một xác sống rỗng tuếch và cô đơn. 

Vết thương này chưa lành, những vết thương khác lại nối tiếp nhau xuất hiện. Ta trốn chạy khi ký ức gõ cửa ghé thăm, song, nghe có vẻ mâu thuẫn, ta lại chỉ muốn vùi đầu vào những hoài niệm xưa cũ, bám víu lấy chút mảnh tình héo hon còn sót lại. Bạn cũ gặp lại, câu đầu tiên chúng thốt lên là: “Sao dạo này trông mày già thế?”. Không già sao được, khi thực chất, cứ sau mỗi cuộc tình, ta lại cảm thấy linh hồn “bớt trẻ” đi một chút, trái tim cô độc hơn, niềm tin bỡn cợt nối gót trốn ta.

Từ những món đồ handmade cho đến chuyện hiểu nhau

Thời này yêu nhau, người ta sẽ tặng cho nhau những món quà gì – túi xách, quần áo, mỹ phẩm, giày dép hay nước hoa? Còn được mấy người tặng những món quà handmade hay không nhỉ? Mới hôm trước, khi mở hộc tủ bàn học để tìm kiếm giấy tờ, tôi bắt gặp những tấm thiệp handmade của mình – những tấm thiệp nằm gọn một góc trong ngăn tủ và đang chờ một lý do để được gửi đi. 

Khi công nghệ chưa phát triển, khi mạng xã hội chưa phổ biến, chúng ta có nhiều thời gian hơn. Thời gian để làm những món đồ handmade, thời gian để đọc sách, thời gian để gột rửa tâm hồn, thời gian để trân trọng những mối quan hệ. Khoảng thời gian đó, thư viện là “căn cứ bí mật” nơi chúng ta hẹn hò và quyển nhật ký chính là “tài sản” quý giá nhất của chúng ta. 

Còn bây giờ, bạn dành phần lớn thời gian rãnh để làm gì? Hay bạn sẽ bảo rằng: “Tôi làm gì có thời gian rãnh?!” trong khi vẫn chăm chú lướt news feed trên Facebook, Instagram với cái cớ là: “Tôi đang cập nhật tin tức”. Bạn biết không, thỉnh thoảng, đó chính là cách tôi trả lời nếu có ai đó hỏi tôi những câu hỏi như vậy.

Lần hẹn hò gần đây nhất, bạn đã đặt điện thoại lâu nhất là bao nhiêu giây để “thực sự” trò chuyện với người đối diện? 

Làm sao chúng ta có thể tìm thấy sự thấu hiểu và kết nối như thời chuyền những bức thư tay trong lớp trong thời đại mà chúng ta lại xem trọng 2000 người theo dõi trên Instagram hơn? Ai đó đã nói với tôi rằng, muốn hiểu một ai đó, đừng nghĩ rằng stalk Facebook, Instagram hay LinkedIn của họ thôi là đủ. Hơn hết, đó là những năm dài tháng rộng nghiêm túc gặp gỡ và trò chuyện trực tiếp cùng nhau. 

Đó cũng là lý do tôi luôn “cố gắng nhiều nhất có thể” để úp màn hình điện thoại xuống, nhìn vào mắt đối phương và cùng trò chuyện.

Một bài nhạc cũ kỹ được vang lên. Thằng bạn thân nhắc đến chiếc điện thoại đang cứ nhấp nháy liên tục. Tôi kịp “thắng gấp” những dòng suy nghĩ dài mênh mang của mình.

“Thôi. Mặc kệ đi. Không quan trọng lắm đâu”, tôi trả lời. “Nãy mình nói đến đâu rồi? Ê, tự nhiên tao nhớ bà bán súp cua trước cổng trường ngày đó quá. Nhiêu một ly tao quên mất tiêu rồi? 1000 đồng đúng không?”

“Ừa đúng rồi. Có ly 500 đồng nữa. Mày còn nhớ cái lúc bán gần hết nồi, mình còn được khuyến mãi thêm mấy miếng trứng cút bị nát không?”

Thế rồi, nó úp điện thoại xuống, hai đứa ngồi hàn thuyên với nhau đến hết khung giờ tắt điện.

Tôi lại chợt nghĩ, sau này, trước khi tiếp tục quen một ai đó, tôi sẽ làm một biên bản thoả thuận:

Điều 1: Không được thả tim hay like ảnh gái đẹp trên Facebook, Instagram hay bất cứ trang mạng xã hội nào

Điều 2: Không sử dụng điện thoại trong lúc hẹn hò

Điều 3: Mỗi năm có ít nhất một lần tự tay làm thiệp hoặc làm quà để tặng cho nhau

Điều 4: Mỗi năm có ít nhất một lần viết thư tay cho nhau

Điều 5:

Điều 6:

Trang Hình