Events
“Hư cấu Không thể thiếu” – Triển lãm đôi của Tammy Nguyễn và Hà Ninh Phạm

POSTED ON: August 1st, 2019 12:18 PM by


Những câu chuyện và công cụ văn hoá mà ta kế thừa – chúng dẫn dắt ta như thế nào trong cuộc sống? Các mường tượng của nghệ sĩ (hay, các tác phẩm nghệ thuật) – chúng tái xác định giá trị và tầm quan trọng của những (gì bị giả định là) di sản văn hoá ra sao?

Bản đồ, huyền thoại và những câu chuyện qua sức mạnh của hội hoạ

Tại triển lãm ‘Hư cấu Không thể thiếu’, vai trò của bản đồ, huyền thoại và những câu chuyện được khám phá thông qua sức mạnh của hội hoạ, xuyên suốt các tác phẩm trên toan, giấy và gỗ của Tammy Nguyễn và Hà Ninh Phạm. Mỗi nghệ sĩ dựng nên một thế giới siêu thực khác biệt, được kết nối bởi mong muốn khảo sát các chiều kích mang tính kiến trúc và nhân dạng của sự ham muốn, của niềm khao khát.

Thị giác mà họ tạo ra chơi đùa, hoán đổi các thế giới của cỏ cây, chim muông và con người; đồng thời chất vấn khao khát làm chủ thời gian và kiểm soát đạo đức như là một bình diện sai lệch từ gốc rễ, mang đầy tính bóc lột. Ở đó, bản tính bàng quang và khiếm nhã của con người, tiếc thay, thường chiếm thế thượng phong.

Nghệ sĩ Tammy Nguyễn và Hà Ninh Phạm

Những trọng trách của bản đồ và người kể chuyện

Bản đồ

Suốt hàng nghìn năm qua, bản đồ – và thuật vẽ bản đồ – đã luôn đóng vai trò thiết yếu trong đời sống, sự tò mò và trí tưởng tượng của con người. Bản đồ hỗ trợ ta định vị các chòm sao; mở rộng đường biên kiến thức; khám phá những miền đất mới, các nền văn hoá khác. Chúng giúp ta hiểu được cách thức mà các nhóm người/các nền văn hoá khác nhau, ở những thời điểm nhất định trong lịch sử, đã hình dung ra sao về thế giới – qua lăng kính vật lý, tâm lý và tôn giáo. Bản đồ khơi nguồn sáng tạo, nhưng cũng là công cụ phục vụ mưu đồ bành trướng quyền lực, điều hướng dòng chảy di cư, hạn chế hoạt động của con người vào những đường biên định sẵn.

Người kể chuyện

Tương tự, từ khởi thủy, người kể chuyện vẫn luôn được ngưỡng vọng cả ở phương diện xã hội lẫn văn hoá, như những nhà giáo dục, như những nhà tiên tri. Câu chữ của họ khéo léo đối chiếu cả ý thức lẫn sự thờ ơ của loài người, qua đó hé lộ năng lực tinh thông (nhưng đầy lầm lỡ) của chúng ta. Những câu chuyện họ kể (ta có thể nghĩ tới Ovid, Shakespeare, Khổng Tử, Rumi hay Ferdowsi) vẫn giữ được mối liên đới mật thiết tới đời sống đương đại, mặc dù tiếc thay chúng cũng thường bị công cụ hoá bởi các cá nhân hay tổ chức, làm méo mó kim chỉ nam đạo đức mà vốn các câu chuyện hướng về. Là những công cụ, di sản thiết yếu, cả bản đồ và những câu chuyện đều đảm nhận trọng trách: chúng gìn giữ kiến thức, đúc kết trải nghiệm, duy trì sự tồn tại của loài người.

Quyền năng diệu kỳ của trí tưởng tượng loài người

Dẫu cho bản đồ, huyền thoại và những câu chuyện có giá trị lịch sử và xã hội như thế nào, thì tầm quan trọng của các loại hình nghệ thuật này lại nằm ở khả năng gây ảnh hưởng lên nhận thức nội tại của con người, cũng như khả năng mô phỏng thành tựu của con người thông qua các cấu trúc, chất liệu vừa mang tính hiện thực, vừa mang tính tưởng tượng.

Nói một cách khác, chúng là những hư cấu không thể thiếu. Bộ tác phẩm của Tammy Nguyễn và Hà Ninh, vì thế, nhắc nhở (đồng thời cảnh báo) về sức mạnh vượt trội (cũng như nguy hiểm đáng gờm) của trí tưởng tượng loài người – một quyền năng diệu kỳ có thể chứa đựng và truyền tải thông tin xuyên suốt lịch sử, qua các miền thời gian và văn hoá khác nhau. Và nếu được trao cho đúng người, trí tưởng tượng ấy còn có thể hồi phục, huỷ diệt hoặc chuyển hoá đời sống hiện thực nơi ta đang sống. 


Thông tin triển lãm

Khai mạc: 18:00, thứ sáu 09/08/2019
Triển lãm: 10:00 – 19:00, 09/08 – 28/10/2019 (T3 – CN)
Địa chỉ: Trung tâm Nghệ thuật Đương đại The Factory, 15 Nguyễn Ư Dĩ, phường Thảo Điền, Quận 2, TP HCM