Bài học từ câu chuyện FaceApp: Chúng ta có quan tâm nhưng không thật sự hiểu về các vấn đề bảo mật

POSTED ON: July 20th, 2019 7:42 PM by


FaceApp, ứng dụng được tải nhiều nhất thế giới tuần qua đang tạo nên cơn sốt không chỉ ở Việt Nam mà còn tại nhiều nơi trên thế giới. Đây là ứng dụng có khả năng ghép hình ấn tượng, có khả năng biến hóa khuôn mặt trẻ thành già và thay đổi giới tính khuôn mặt.

Chỉ trong một tuần qua, cơn sốt FaceApp đã thu hút không ít sự quan tâm của dư luận. Các chuyên gia lo ngại rằng ứng dụng FaceApp đang gây hại đến vấn đề bảo mật của hơn 150 triệu người dùng bởi khả năng thu thập dữ liệu người dùng và mọi hình ảnh đều được xử lý trên “đám mây”.  Đáp trả nhận định này, Yaroslav Goncharov – CEO của FaceApp đã khẳng định rằng hình ảnh tải lên sẽ bị xóa sau 48 giờ tồn tại trên hệ thống và không chia sẻ cho bên thứ ba.

Cũng từ đó, nhiều vấn đề liên quan được đặt ra: “Bạn đã đọc chính sách bảo mật hay chưa?”, “Bạn biết được bao nhiêu phần trăm về công ty này?”, “Bạn có biết rằng FaceApp có trụ sở được đặt ở Nga hay không?”

Mối lo ngại lớn nhất đối với FaceApp hiện nay là gì?

Ngoài việc sử dụng dữ liệu thông tin, hình ảnh từ người dùng, câu hỏi lớn nhất đang được rất nhiều người quan tâm hiện nay đó là: “FaceApp có còn sử dụng dữ liệu này cho những mục đích khác hay không?”.

Theo anh Nguyễn Hữu Cường – quản trị viên Cộng đồng An ninh Mạng Việt Nam, ứng dụng FaceApp này sẽ thu thập hình ảnh gương mặt người dùng. Sau đó, ứng dụng sẽ đưa các dữ liệu này về một hệ thống máy chủ với sức chứa cực lớn trên đám mây. Với sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo), FaceApp sẽ trả về cho người dùng kết quả hình ảnh mà người dùng mong muốn.

Chuyên gia Võ Đỗ Thắng cho rằng: “Hoạt động này có thể được ứng dụng trong marketing giúp cho bên bán hàng đánh giá đúng nhu cầu, sở thích của người dùng. Ở mức nguy cơ hơn về bảo mật và an ninh là nó sẽ được sử dụng cho mục đích xấu, như dùng mống mắt hay giả mạo  gương mặt để xâm nhập các hệ thống an ninh, thiết bị”.

Từ phấn khích đến phẫn nộ

Từ phấn khích, người dùng nhanh chóng chuyển sang cảm thấy… hơi xấu hổ, và bắt đầu cảm thấy phẫn nộ vì: “Chúng ta đã bị lừa!!!”. Thế nhưng FaceApp có thực sự tệ hơn Facebook hay bất kỳ ứng dụng công nghệ khác hay không?

Nhiều người cho rằng, FaceApp không đáng nguy hiểm vì nó cũng như hàng ngàn ứng dụng khác có trên App Store và Google Play. Không chỉ FaceApp mà hầu hết các ứng dụng khác đã, đang thu nhập và lưu giữ vô số dữ liệu khác mà chính chúng ta – những người sử dụng đã “ngây thơ”, “dại khờ”, tình nguyện “dâng hiến”.

Chúng ta có quan tâm nhưng không thật sự hiểu về các vấn đề bảo mật

Mục “Điều khoản sử dụng” của FaceApp có đoạn yêu cầu rằng: “Bạn cấp phép cho FaceApp sử dụng khuôn mặt bạn một cách vĩnh viễn, không hủy ngang, không độc quyền, miễn phí bản quyền trên toàn thế giới, có thể bán lại cho bên khác để sử dụng, tái tạo, sửa đổi, điều chỉnh, xuất bản, dịch, phân phối, thực hiện công khai và hiển thị mặt bạn ở tất cả các định dạng và kênh truyền thông hiện đã ra mắt hoặc sắp ra mắt trong tương lai, mà không cần phải bồi thường cho bạn”.

Điều này có nghĩa là, một khi đã chấp nhận sử dụng FaceApp, người dùng đã đồng ý “cho không” quyền riêng tư của mình đổi nhận lấy một tấm ảnh hay ho. Theo tạp chí WIRED, dù có khác nhau trong cách sử dụng từ ngữ, nhưng thực chất điều khoản này cũng không khác mấy so với trang mạng xã hội Facebook.  

Vấn đề đặt ra là: “Tại sao bạn lại lo lắng đến chuyện FaceApp sử dụng thông tin cá nhân của bạn, trong khi những gã khổng lồ công nghệ khác, Facebook, Google chẳng hạn, đã và đang làm điều đó nhiều hơn chúng ta nghĩ như thế nào?”.

@Nicholas Konrad

Hồi chuông cảnh tỉnh cho văn hóa sử dụng ứng dụng

Điều quan trọng hơn trong vụ FaceApp này không chỉ đơn thuần là sự phẫn nộ hay xấu hổ. Đây chính là hồi chuông cảnh tỉnh buộc chúng ta – những người sinh ra và lớn lên trong thời đại công nghệ – phải xem lại những tác động tiềm tàng của công nghệ đang tồn tại trong cuộc sống của chúng ta.

Các vấn đề bảo mật rất phức tạp và thậm chí là… nhàm chán. Tuy nhiên, chỉ trong giây lát, hãy dành chút thời gian để suy ngẫm thói quen của mình. Đã đến lúc chúng ta cần phải suy nghĩ nghiêm túc hơn về các ứng dụng mà chúng ta đã, đang và sẽ tải xuống trong smartphone hay tablet của mình, và cần phải thật sự quan tâm hơn về các điều khoản dịch vụ cũng như các vấn đề bảo mật từ chúng.

Một ngày, bạn dành ra bao nhiêu giờ đồng hồ để lướt newsfeed Facebok, thả những “nút like”, “thả tim”, “giận dữ”, “buồn bã” cho các bài viết? Bạn có từng lo lắng rằng, việc đăng những bức ảnh cá nhân của mình lên khắp các trang mạng xã hội cũng là một điều đáng quan ngại hay không?

Chừng nào bạn vẫn còn đang chụp hình check-in, chia sẻ những dòng caption tâm trạng và thả những nút like thì nỗi lo lắng cho ứng dụng FaceApp cũng không có tác dụng gì.

Trang Hình (Tổng hợp)