Advice
Không phải lúc nào sự tự tin cũng làm bản thân cuốn hút!

POSTED ON: June 22nd, 2019 1:06 AM by


Người ta thường cho rằng một trong những điểm có thể hấp dẫn người khác chính là sự tự tin. Nhưng tôi lại nghĩ khác hơn một chút, thực tế đôi lúc không hoàn toàn như vậy, đặc biệt là đối với những người tự ti, tức những người có xu hướng thiếu tin tưởng vào bản thân và nhiều khi không thấy vẻ tự tin của người khác có gì thú vị cả.

Trước hết, hãy định nghĩa xem tự tin là gì. Có hai cách để xác định. Cách thứ nhất, cũng là cách định nghĩa mang tính hình thức nhiều hơn: tự tin cũng giống như đức tin, nó dựa trên sự tin tưởng vào điều gì đó mà bạn không hề biết chắc. Nếu bản thân bạn biết rằng bạn sở hữu một phẩm chất nhất định, tất nhiên, bạn không cần phải tự tin vào nó nữa – chỉ khi bạn không thể chắc chắn về nó, lúc đó bạn mới cần sự tự tin. Cảm giác tự tin này là hoàn toàn mang tính hình thức và thiếu nội hàm, dù vậy, mọi người vẫn có thể theo cách này mà tự tin về bất cứ điều gì, từ các phẩm chất riêng có của mình cho đến thành công tương lai.

Một kiểu tự tin khác, thường được nhắc đến trong những bài báo dạy cách hẹn hò hay cách hấp dẫn người khác…, thì thực tế hơn. Tự tin ở đây được hiểu là nhận thức của bạn về chính bản thân mình, bất kể so với người khác bạn hơn kém như thế nào. Nó là biểu hiện của việc bạn đang cảm thấy thoải mái với chính mình, và chính điều này mang lại cho bạn thần thái cuốn hút, và quyết đoán. Nó cũng ngầm thể hiện rằng bạn không cần phải cạnh tranh với bất cứ ai hoặc coi thường bất cứ ai khác để nâng mình lên cả. Kết quả là những người tự tin sẵn sàng khen ngợi người khác vì họ không phải lo lắng rằng việc này có thể làm mình trông tệ hại hơn đôi chút. Tất cả những lý do trên rõ ràng giải thích vì sao tự tin lại có sức hấp dẫn với nhiều người, trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Tự tin được xem như một đức tính “cổ điển”: nó đạt đến “tỷ lệ vàng” giữa cảm giác nghi ngờ khả năng của bản thân và tính tự cao, tỷ lệ cân bằng này cho phép ta thể hiện những mặt tốt của mình mà lại không hề tỏ vẻ khoe khoang phách lối (theo thuyết Vô Vi trong Đạo giáo, biểu hiện chừng mực như thế này có thể giúp phát huy những tích cách tích cực của con người). Tuy vậy, tự tin đôi khi cũng đi đến sai lầm. Ví dụ, một anh chàng có thể tự tin rằng anh ấy là người rất được yêu thích, rất thông minh, hoặc cực kỳ hấp dẫn ngay cả khi anh ta không hề như vậy xíu nào. Hay một ví dụ điển hình như là mấy anh chàng “sát gái” hay còn gọi là “nghệ sĩ pick-up” điển hình thường nghĩ rằng anh ta chính là món quà của Chúa trời dành cho phụ nữ (nhưng thực sự anh chàng lại chính là cơn ác mộng tồi tệ nhất của họ). Đây có thể là một suy nghĩ tích cực theo hướng sai lầm, tức là tự tin về một điều không đúng thực tế – và kiểu tự tin như vậy thì chắc chắn là không hấp dẫn rồi.

Nhưng bạn cũng có thể mắc một lỗi khác, đó là “tiêu cực sai lầm”, chẳng hạn như có những người thực sự có những phẩm chất tuyệt vời nhưng họ lại không nhìn ra chúng – và không hề tự tin vào bản thân mình. Đây là vấn đề mà những người tự ti – thường là những người siêu tốt siêu giỏi, nhưng, vì nhiều lý do này nọ, lại không tin hay không thể tin vào chính họ. Trớ trêu thay, người tự ti thường rất chắc chắn về việc “họ là ai” – vấn đề chỉ là họ không hề nghĩ tốt đẹp về chính họ, điều đó làm cho họ ít tự tin hơn. Tuy nhiên, cũng chính vì thế mà họ lúc này thậm chí còn kém cạnh hơn những người bình thường: họ luôn sẵn lòng khen ngợi người khác, a) bởi vì họ nghĩ rằng ai cũng tốt hơn mình và b) ngay cả khi họ nghĩ rằng ca ngợi người khác tức là hạ thấp bản thân, họ không có chẳng có gì để mất.

Ta có thể bắt đầu đặt câu hỏi tại sao sự tự tin lại thường được yêu thích đến vậy, nếu ta xem xét tình cảnh khốn khổ của những người kém tự tin (ngay cả khi không phải là người thực sự tự ti). Liệu một người kém tự tin có thể thấy sự hấp dẫn trong vẻ tự tin của người khác? Có lẽ là có đấy, nếu như người kém tự tin ấy cho rằng sự tự tin của người khác có thể “lây lan” chút ít sang mình. Sự tự tin đôi khi có thể lan truyền, đặc biệt nếu nó đến từ một người hào phóng hay thể hiện tình cảm đến người khác qua lời nói và hành động. Tôi chắc rằng tất cả chúng ta đều quen biết một người nào đó không chỉ đơn thuần là vui tính, mà họ còn có thể làm cho người khác cảm thấy thoải mái vui tươi hơn khi bên cạnh họ.

Mặt khác, một người kém tự tin có thể cảm thấy sự tự tin của người khác là một mối đe dọa đối với mình. Anh ta sẽ không khỏi thắc mắc: “Liệu một người tự tin như thế sẽ nghĩ gì về mình?” Có vẻ như cuộc sống của những người tự tin lúc nào cũng thuận lợi và suôn sẻ – cho dù quan niệm đó là đúng hay sai – thì điều này có thể khiến người ít tự tin hơn cảm thấy hoang mang, không biết mình thích hợp với công việc gì, mình thuộc về với nơi nào trong cuộc đời này nữa. Và rồi cuối cùng, nó có thể làm những người kém tự tin thậm chí ghét bỏ chính mình, vì đơn giản họ cảm thấy rằng họ không đủ tốt hoặc có không hề có ích cho những người tự tin hơn.

Nào, giờ thì hãy xem người kém tự tin gặp gỡ những người tương tự như họ như thế nào nhé. Viễn cảnh khả quan nhất là, anh ta tìm thấy một tinh thần “đồng chí”, một người, cũng như anh ta, đang đấu tranh để tìm vị trí của mình trên thế giới này, và thậm chí có thể đang không biết bản thân mình là ai nữa. Thay vì cảm thấy rằng người “đồng chí” đó sẽ dạy hư mình, người kém tự tin có thể xem người này như là động lực tích cực trong cuộc sống. Cảm giác kỳ diệu này sự tự tin sẽ không thể mang lại cho bạn được, nhưng sự thiếu tự tin thì có.

Tự tin là một phẩm chất tuyệt vời, nhưng rõ ràng trong một vài trường hợp, nó có thể là nỗi sợ hãi đối với những người thiếu nó. Vì thế mà, thật tuyệt nếu bạn là người đang cố gắng từng ngày để tự tin hơn – nhưng hãy nhớ rằng, vẫn còn một nơi trên thế giới này dành cho những người kém tự tin. (Và lúc nào tôi cũng sẵn lòng đón bạn)

Theo Psychology Today