Book / Lifestyle
Chúng ta đều đã từng là Tottochan bên cửa sổ

POSTED ON: June 8th, 2019 10:04 AM by


Vào khoảng thời gian năm nhất Đại học, khi áp lực bài vở vẫn chưa nhiều, tôi thường thơ thẩn ở thư viện trường, những quyển sách giáo trình và kỹ năng chẳng mấy khi thu hút được tôi, mà ngược lại, tôi có thể khẳng định là trong suốt những năm học, tôi đã đọc không sót quyển truyện nào ở thư viện. Dù rằng, như bạn biết đó, truyện ở thư viện trường thì chẳng bao giờ chiếm số nhiều cả.

Một trong những quyển sách khiến tôi đến giờ vẫn rất nhớ, đó chính là: Tottochan – Cô bé bên cửa sổ. Tôi vẫn nhớ cảm giác dễ chịu theo từng con chữ mà quyển sách mang lại, một câu chuyện trẻ con đọc có vẻ đơn giản và chẳng có cao trào gì đâu, trừ cái sự kiện cô bé Totto bị đuổi học ngay từ năm đầu tiên mới đến trường. Chao ôi, lúc đọc đến đoạn ấy vừa thương mà vừa buồn cười.

Thật ra, chúng ta đều đã từng là Tottochan bên cửa sổ. Trí tưởng tượng và trăm ngàn những mộng mơ chất đầy trong tâm hồn con trẻ, nhưng theo cách này hay cách khác, thời gian chảy trôi và những bài học từ người lớn, từ sách vở hoặc những ứng xử có vẻ bình thường đã dần dà cuốn những mộng mơ của tôi bay đi mất, mà bản thân lại chẳng nhận ra.

Ảnh minh họa từ họa sĩ Iwasaki Chihiro

Khi chúng mình còn bé, như Totto, khi trái tim lấp lánh những dịu dàng chân phương, luôn muốn bảo vệ và chở che cho tất cả mọi thứ. Vũ khí không gì khác, chính là sự yêu thương chân thành. Cô bé Totto thậm chí đã có thể gọi cả một gánh hàng rong vào lớp học biểu diễn; cô bé trò chuyện với chim chóc và lá xanh; thế nhưng trong mắt một vài người lớn, Totto mới thật phiền phức và rắc rối làm sao!

Tưởng rằng những mộng mơ ấy chẳng được hồi đáp, cho đến khi, bỗng một ngày, Totto được mẹ cho đến học ở trường học của thầy hiệu trưởng Kobayashi Sosaku – trường Tomoe, một nơi rất kỳ lạ!

Trường Tomoe không được xây dựng thành những toà nhà lớn, mà được tạo bởi các toa tàu.

“Đúng thật là xe điện, cả một đoàn gồm sáu toa giờ không còn chạy nữa đang được xếp trong sân trường để làm lớp học. Totto-chan thấy như mình đang nằm mơ. Lớp học xe điện… Các cửa sổ trên xe điện đón ánh nắng sớm mai, sáng lấp lánh. Đôi mắt đang nhìn qua lá cây của Totto-chan cũng sáng lấp lánh hai bên gò má ửng hồng.”

Kể từ đó, mỗi ngày đến trường với Tottochan như một chuyến phiêu lưu khám phá, xe điện Tomoe sẽ đưa cô bé đến với từng trạm dừng khác nhau, mỗi trạm dừng lại mang đến một bài học bổ ích, làm đầy chiếc túi hành trang của Totto.

Ảnh minh họa từ họa sĩ Iwasaki Chihiro

Nói Tomoe là một ngôi trường trong mơ thật chẳng sai! Vì ở đấy vừa như một giấc mơ, lại vừa là tấm đệm êm giúp cho mọi đứa trẻ giữ gìn và làm đầy thêm chiếc túi chân thành dịu dàng của chúng.

Ở đấy, bạn được quyền chọn học môn nào trước môn nào sau, bạn được khám phá về những thứ gần gũi nhất, từ con bươm bướm đến cành cây ven đường hay một ngôi chùa ở ngay gần bên,…

Ở đấy, bạn được phát triển toàn diện, về cả kiến thức và nhân cách, chứ không phải phát triển toàn diện lý thuyết 13 môn cao như núi. Thầy giáo Kobayashi Sosaku đã biến ngôi trường Tomoe như một sân chơi riêng cho từng em nhỏ, để mỗi học sinh tự tìm hiểu cuộc sống theo cách của riêng mình, tự chịu trách nhiệm; tư duy và sáng tạo theo cách của riêng mình.

“Totto-chan hơi hoảng sợ trong bữa ăn trưa đầu tiên đó, nhưng nhộn thật. Thú vị biết bao nhiêu khi hiểu được “hải sản” và “nông sản” là gì. Em cũng đã hiểu thêm được rằng denbu làm từ cá. Và mẹ em đã nhớ bỏ vào hộp cơm trưa của em những thức ăn của biển và những thức ăn của đất. Cuối cùng mọi chuyện đều tốt đẹp, em hài lòng nghĩ như vậy. Totto-chan đặc biệt phấn khởi khi bắt đầu ăn những món ngon miệng do mẹ em làm.”

Những bài học cứ đến tự nhiên như thế, không đao to búa lớn, không hô hào lý thuyết. Cũng chính tại ngôi trường này, các em được học cách yêu thương và quan tâm lẫn nhau.

“Nhưng ở trường Tomoe thì khác, bắt đầu bữa ăn lại là một bài hát. Thầy là một nhạc sĩ và thầy sáng tác một “bài hát đặc biệt để hát trước lúc ăn trưa”. Thực ra thầy chỉ viết lời và dựa vào nhạc điệu của một bài dân ca nổi tiếng “khoan, khoan, dô khoan” mà thôi. Lời của bài hát do thầy hiệu trưởng sáng tác và như thế này:

“Nhai, nhai, nhai cho kỹ

Những gì bạn ăn.

Nhớ nhai cho kỹ, nhai cho kỹ

Cơm, rau, cá, thịt chúng ta ăn.

Chỉ sau khi hát xong, các em mới nói “I-ta-da-ki-ma-su”.

[…]Nhưng thực ra ông luôn luôn nhắc các em phải ăn chậm, nhai kỹ, vừa ăn vừa nói chuyện vui vẻ. Và như vậy có thể ông sáng tác bài này là cốt để nhắc nhở các em.”

Ảnh minh họa từ họa sĩ Iwasaki Chihiro

Thật sự khi đọc Tottochan – Cô bé bên cửa sổ, tôi đã có một chút ghen tị với cô bé Totto chan, và ước rằng giá như ngày bé không chỉ riêng mình, mà mọi trẻ em đều được học tập tại một ngôi trường như thế. Cũng qua quyển sách này, mình nhận ra một điều rằng, giáo dục, đặc biệt là giáo dục cho những em nhỏ có vai trò và ảnh hưởng cực kỳ quan trọng. Nếu ngay từ những ngày chập chững đầu tiên tiếp xúc với cuộc sống, chúng mình được dạy cho những ứng xử giản đơn chẳng quá đao to búa lớn, chẳng “con phải làm cái này”, “con phải thế này thì mới là bé ngoan”,… thì hạt mầm chân thành và sáng tạo sẽ được vun đắp và ngày càng lớn mạnh theo thời gian, theo từng trải nghiệm trong đời sống.

Tôi nghĩ đây là quyển sách mà bất cứ ai cũng nên một lần đọc qua, để tiếng lòng trong trẻo hơn và để biết rằng những mộng mơ tưởng chừng viễn vông nhưng lại luôn có ích, để đứa trẻ cấp một tên Totto ấy nói cho ta biết về những quan tâm chân phương, giản dị. Và, hãy để cho những thông điệp về một môi trường giáo dục như trường Tomoe luôn hướng tới, có thể sống mãi qua từng thập kỷ.

Nhã An