Book / Lifestyle
Đằng sau chiếc smartphone, chúng ta thiện hay ác?

POSTED ON: May 26th, 2019 11:36 AM by


Thời đại này, chúng ta hay nhân danh công lý. Chỉ một tít báo vừa lên, hàng ngàn người có thể đổ về, hòa lẫn thành một làn sóng phẫn nộ cực độ đè bẹp kẻ đáng ghét kia, người vừa thực hiện một hành vi thiếu văn hóa hay một cử chỉ vô nhân đạo nào đó.

Vậy đằng sau chiếc smartphone, chúng ta thực sự thiện hay ác?

Không cần tòa án, không cần công an, cũng không cần cả những bằng chứng xác thực, chúng ta là những người thực thi công lý của thời đại mới, chỉ với một chiếc smartphone trong tay. Mà đôi khi, chỉ bằng sự quan sát qua 1 trong 10 khía cạnh, hay 1 phút của một đoạn clip dài 30 phút đã được cắt xén có chủ đích.

Thiện, ác và smartphone

Quyển sách rất nổi tiếng của tác giả Đặng Hoàng Giang, một trong những cây viết lão làng trong lĩnh vực xã hội tại Việt Nam, với những câu chuyện đã cũ nhưng quan điểm thì vẫn đúng và ngày một đúng hơn với thực tại của xã hội. Một người với vốn kiến thức hàn lâm và sự kiên trì theo dõi sự biến động của xã hội hàng ngày, đã dùng những phân tích rất sắc bén, thuyết phục và ít chủ quan nhất để chỉ ra những gì đang xảy ra trong xã hội. Hay nói đúng hơn, là xoay quanh chiếc smartphone.

Chúng ta đang chứng kiến sự phục sinh đáng kinh ngạc của hiện tượng làm nhục công cộng

“Có một điều đã rõ: chúng ta đang chứng kiến sự phục sinh đáng kinh ngạc của hiện tượng làm nhục công cộng. Những kẻ vi phạm chuẩn của cộng đồng bị đem ra bêu rếu và ném đá trước toàn dân thiên hạ, và ở thế kỉ 21, có một không gian công cộng nào thích hợp hơn, có được sự chú ý của mọi người tốt hơn, trưng bày kẻ xấu tốt hơn, là trên mạng?”

Những dòng phân tích cứa vào tim gan của những sử dụng smartphone nói riêng, và cả xã hội nói chung, vì tính chân thực của nó.

Xuyên suốt quyển sách là sự phân tích những trường hợp mà chắc hẳn bất kỳ người sử dụng mạng xã hội nào trong thời kỳ đó đều không thể bỏ qua, từ câu chuyện của “người phụ nữ giết mèo” đến cô biên tập viên VTV và cái tít rung động “Phóng viên Diệu Quỳnh đội nói lính Trung Cộng lên truyền hình VTV đúng ngày 17/2”, tất cả đều được ghi nhận và phân tích dưới góc nhìn rất khoa học.

Những sự giằng xé giữa ranh giới mong manh, thiện ác sẽ thay nhau đặt câu hỏi cho tâm trí người đọc, đến mức bất kỳ ai cũng sẽ tự đặt câu hỏi cho mình.

“Có khi nào mình đã từng làm điều này mà không biết?” hoặc “Khi nào rồi sẽ đến lượt mình?”

Bỏ smartphone xuống trước khi quá muộn

Smartphone là biểu tượng của một cách mạng kỳ diệu của toàn cầu. Khi lần đầu tiên có một thứ truyền tải tưởng chứng còn nhanh hơn tốc độ ánh sáng, chỉ với vài ba cú nhấp chuột.

Vậy chuyện gì sẽ xảy ra đây?

Chúng ta được cấp cho một năng lực khủng khiếp, đó là năng lực ẩn danh và làm bất kỳ thứ gì chúng ta muốn. Sự xuất hiện mang tính vật chất, hiện hữu khi trao đổi phần nào kiềm hãm bản năng con người, khi chúng ta đối mặt và ít nhất biết mình đang thật sự nói chuyện với ai.

Nhưng dưới sự bảo bọc của Internet, chúng ta thỏa sức làm điều gì mình thích mà không màng đến trách nhiệm.Chúng ta chia sẽ những luồng thông tin không kiểm chứng và cho là đang ra sức thực thi công lý đối với người khác.

Nhưng mục đích thực sự là gì?

Là thể hiện bản thân, là thể hiện uy quyền trên người khác hay chỉ đơn giản là thỏa mãn cảm giác hòa vào đám đông ngùn ngụt trên mạng xã hội

Trong khi mỗi sự việc đều cần có thời gian để phân tích, đào sâu, tìm hiểu, kết luận, kiểm chứng thì chúng ta hoàn toàn bỏ qua quy trình này và hướng thẳng đến sự bài xích vì nó chẳng tốn gì ngoài 3 giây gõ phím, trong khi hệ lụy là vô chừng mà mấy ai để ý. Hãy suy nghĩ nếu chúng ta là người nhận được bình luận từ chính chúng ta, bạn nghĩ sao?

Bạn đang thiện hay đang ác?

Poni Le