Câu chuyện “vay mượn” trong thời trang và những tiếng tuýt còi từ cộng đồng mạng

POSTED ON: July 10th, 2018


Hình ảnh Bella Hadid ngồi trên bãi biển với chiếc mũ cói khổng lồ che nắng được thương hiệu Jacquemus đăng tải trên Instagram được lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội. Ngay lập tức, chiếc mũ trở thành siêu sao chỉ trong 1 đêm! Nhưng mà chuyện đâu chỉ có vậy. Chỉ vài tuần sau khi chiếc mũ trở thành hiện tượng mới trên mạng xã hội, tài khoản Instagram @DietPrada đã đăng tải một hình ảnh với cáo buộc: Đây là hàng đạo nhái, thưa quý vị. Theo tài khoản này, chiếc mũ rộng vành này là thiết kế của một thương hiệu nhỏ ở Mexico – Olmos & Flores. Cho tận thời điểm hiện tại, Jacquemus vẫn chưa có bất kì phản hồi nào với cáo buộc trên, nhưng bức ảnh của Bella Hadid đã lặng lẽ biến mất khỏi instagram của thương hiệu này.

View this post on Instagram

So…that @jacquemus hat on Bella that went viral actually belongs to Mexican brand @olmosyflores .  More specifically, the hat was created using various local techniques from Jalisco, Michoacán, and the San Luis Acatlán region, the designers told @voguemexico . We've seen this happen before–a brand with more power and hunger for a major credit swoops in and steals the opportunity from a smaller brand.  It just so happened that Jacquemus had already created THE hat of SS18, so any giant hat could rightfully be his, right?  Nope.  When you're the industry's current darling, you can try….but, you can't always have it all lol. • #olmosyflores #palapahat #mexican #mexicandesign #voguemexico #jacquemus #labomba #gianthat #hat #accessories #bellahadid #beach #mexico #wiwt #ootd #hypebae #strawhat #crafts #beachlife #beachbum #sand #dietprada

A post shared by Diet Prada ™ (@diet_prada) on

Cho những ai không biết @DietPrada là gì, tài khoản Instagram này đã trở thành một hiện tượng trong một vài năm trở lại đây, khi đóng vai trò như một “cảnh sát thời trang”, liên tục không ngừng nghỉ chỉ ra những pha đạo nhái, ăn cắp ý tưởng trong ngành công nghiệp thời trang. Khởi đầu khiêm tốn – chỉ với hơn 2000 người theo dõi, sau 4 năm, tài khoản này đã vượt ngưỡng nửa triệu lượt quan tâm. Thế mới thấy, giới mộ điệu, hay những khách hàng tiềm năng, có vẻ còn quan tâm đến vấn đề “nguyên bản” của các sản phẩm thời trang hơn các nhà thiết kế nghĩ. Sự nổi tiếng của @DietPrada là một phần của văn hóa “vạch lá tìm sâu” trong thời đại thông tin lan truyền với tốc độ vô cùng ánh sáng. Bên cạnh đó, đây cũng là một minh chứng cho thấy thái độ của người tiêu dùng đang có sự thay đổi, khi mà việc mua sắm, tiếp cận đến các thương hiệu thời trang càng trở nên dễ dàng hơn. Chính Tony Liu, một trong hai người đứng đằng sau tài khoản @DietPrada cũng thừa nhận: “Tôi nghĩ thời điểm này, khách hàng bắt đầu đặt câu hỏi về những lựa chọn của mình; họ đang dần trở thành những khách hàng có nhận thức.”

Một tài khoản Instagram khác, @Whos__who, với sứ mệnh tương tự như @DietPrada, nhưng đối tượng nhắm đến lại là các tác phẩm nghệ thuật. Giống như @DietPrada, các bức ảnh với 2 tác phẩm “như đẻ cùng trứng” được đặt cạnh nhau, chỉ thiếu là tài khoản này không có những lời bình phẩm trêu ngươi, giễu cợt như @DietPrada, và nó để chính những độc giả bình luận, lựa chọn xem cái nào mới là bản gốc ở đây. Và, không ngạc nhiên, chủ nhân tài khoản này cũng giấu mặt, y như @DietPrada thời kì khởi nguyên. Những người hùng, phải chăng lúc nào cũng phải ẩn danh để thực hiện cuộc cách mạng chính nghĩa của mình?

Thật khó để lý giải, liệu chiếc mặt nạ có phải là biểu tượng cho sự công minh, hay là một cách khiến ta phải dè chừng hơn khi mọi hành động luôn bị dõi theo bởi một kẻ nặc danh bí ẩn? Có lẽ điều chúng ta nên quan tâm, chỉ là mục đích mà họ sẵn sàng lăn xả chiến đấu, mặc dù biết việc này có thể như “lấy trứng chọi đá”. Trong buổi phỏng vấn độc quyền với Business of Fashion, Tony Liu chia sẻ: “Chúng tôi nhận ra rằng rất nhiều thứ cần được đưa ra bàn luận trong ngành công nghiệp (thời trang) này, và rất nhiều người có những vấn đề thật sư nghiêm trọng, nhưng  họ không có tiếng nói, họ không có chút nền tảng nào. Chúng tôi có thể cho họ những thứ đó, nói lên những vấn đề mà ngành công nghiệp này đang cố tình phớt lờ.”

Mừng thay, @DietPrada không chiến đấu một mình. Vào cuối năm ngoái, chiếc áo jacket tay bồng trong BST Resort 218 của Gucci bị cáo buộc gần như giống hoàn toàn với  mẫu thiết kế của Dapper Dan dành cho Diane Dixon – vận động viên từng giành huy chương vàng Olympic vào năm 1989. Vụ việc này do chính Dixon phát hiện và đăng lên tài khoản Instagram của mình. Hay vào tháng 3 năm nay, tờ Vogue đã lên tiếng chỉ trích thương hiệu Vivienne Westwood vì đã vô tư vay mượn ý tưởng của các nhà thiết kế trẻ ở Anh – Rottingdean Bazaar và Louise Gray. Những hành vi này, như @Dietprada nói “là một dạng bắt nạt”, có thể coi như một sự thiếu tôn trọng với tư duy sáng tạo của các nhà thiết kế lớn có thế lực đối với các nhà thương hiệu nhỏ, ít tên tuổi.

Những hình ảnh “bóc phốt” như thế này có thể góp phần nào đó giúp môi trường sáng tạo trở nên lành mạnh hơn

Có thể, theo một cách nào đó, nỗi sợ hãi khi bị đem ra bêu rếu sẽ giúp ngành thời trang phát triển theo hướng tốt hơn. Các nhà thiết kế, các nhà mốt có thể sẽ suy nghĩ và cân nhắc kĩ càng hành vi của mình khi biết rằng vẫn đang có ai đó theo dõi, và chẳng ngần ngại, phơi bày hành vi gian lận của họ trước bàn dân thiên hạ. Mặt khác, chính những khách hàng cũng nên góp tiếng nói vào chiến dịch tẩy chay “thói” ăn cắp chất xám trong ngành công nghiệp sáng tạo này. Trở thành một người mua sắm có trách nhiệm, thay vì mua những sản phẩm đạo nhái, thì hãy săn lùng đồ vintage, hoặc mua những bộ đồ đươc đăt cắt may riêng. Ít nhất đó là những gì mà chúng ta có thể làm. @Diet Prada cũng đã nhắn nhủ, rằng “không ai được an toàn” trong công cuộc “đi tìm chính nghĩa” của họ, nhưng nhấn mạnh, hành động này cũng chỉ xuất phát từ tình yêu mãnh liệt với thời trang của những cá nhân đang làm việc và thấu hiểu ngành công nghiệp này. “Chúng tôi muốn yêu (ngành công nghiệp thời trang) mà không phải cảm thấy tội lỗi.” Có lẽ các nhà thiết kế, các thương hiệu, vì lý do nguyên thủy nhất khi bắt đầu – tình yêu với thời trang, mà nên suy nghĩ cẩn trọng hơn về quyết định của mình.

Thảo Nyên