Có thứ gọi là “personal style” trong thời đại của Instagram hay không?

POSTED ON: June 30th, 2018


Instagram rõ ràng là trang mạng xã hội dẫn đường dẫn lối cho các gợi ý về thời trang và phong cách trong vài năm trở lại đây, là nơi định hướng trào lưu, khai phá ra rất nhiều thương hiệu thời trang mới. Mở ra phần “Explore”, không khó để bất chợt lướt qua một thứ gì đó khiến ta thấy kích thích mạnh mẽ: một thương hiệu trang sức Đan Mạch với đôi bông tai ngọc trai hệt như kiểu mà tôi tìm kiếm bấy lâu; một nàng blogger ở tận Châu Phi với cách phối váy cùng quần trông cool ngầu hết sảy; một creative agency với những hình ảnh đẹp ná thở từ các buổi photoshoot…Mỗi khám phá đều mới lạ – những thứ mà tôi chưa từng nghĩ nó tồn tại trên đời. Cứ như thể bản thân tôi luôn thèm khát một nguồn cảm hứng cho phong cách riêng của mình, muốn chúng thật khác biệt, nhưng lại hoàn toàn mờ tịt về hình hài, khuôn dáng. Và rồi, boom! Nguồn cảm hứng hoàn hảo mà tôi mong mỏi đột nhiên hiện ra trước mắt!

Khi đang trầm tư suy nghĩ về cái vòng luẩn quẩn lặp đi lặp lại của những lần “explore” như vậy, một suy nghĩ kì lạ chợt nảy ra trong đầu tôi: Liệu phong cách cá nhân của tôi có còn là của CÁ NHÂN TÔI nữa hay không, khi mà một thuật toán còn biết rõ bản thân tôi thích gì hơn chính mình? Liệu chính sự “tìm tòi” không ngừng này của Instagram có đang làm thui chột mất sự sáng tạo trong chúng ta không? Liệu đây có là một cái cớ cho việc chúng ta đều ăn măc giống nhau?

Bạn có thể tìm thấy vô vàn gợi ý vềlối sống, ăn mặc cho đến du lịch trên Instagram

Đưa thắc mắc của mình cho Nikki Ogunnaike, Giám đốc Phong cách của Elle, tôi nhận được câu trả lời này: “Từ khi nào thì phong cách cá nhân được cho là PHONG CÁCH CÁ NHÂN? Bây giờ chúng ta có các ứng dụng thông minh, mạng xã hội, nhưng trước khi chúng xuất hiện, ta đã có các video âm nhạc, phim ảnh và TV shows. Tôi coi nó như nguồn cảm hứng cho mình. Joan xuất hiện trong một tập phim Girlfriends với chiếc quần họa tiết cargo, và tôi đã bị ám ảnh bởi nó cho đến tận bây giờ. Như vậy, tôi sẽ muốn mua một món đồ khi đã nhìn thấy nó được mặc bởi một người nào đó khiển tôi ấn tượng. Chẳng hạn như gần đây, tôi mê mẩn mọi thứ mà Công nương Diana đã mặc trong các chuyến nghỉ dưỡng. Nhưng cách mà tôi mặc chúng vẫn là TÔI. Cứ mãi nghĩ về một thứ mang tính CÁ NHÂN có thể khiến bạn khủng hoảng trầm trọng.”

Câu trả lời lời của cô ấy nghe có vẻ hợp lý với tôi. Tôi luôn nghĩ mối quan hệ của mình với phong cách cá nhân là một cuộc đối thoại, trao đổi giữa gu thẩm mĩ và thế giới quan xung quanh: hình ảnh, câu chữ, con người, văn hóa, những nỗi hoài niệm. Theo cách đó, mọi thứ với tôi có phần đơn giản hơn, bởi tôi biết vật lộn với gu thẩm mĩ của mình cũng y như là đang đấu tranh với chính bản thân vậy. Càng hiểu về cái này thì càng rõ về cái kia, và ngược lại.

Tính năng Explore trên Instagram có thể cá nhân hóa theo từng người

Nhưng tôi vẫn băn khoăn. Nhờ có phần “Explore” siêu việt này, các nguồn cảm hứng vô tận cứ bày ra trước mắt. Cứ như thể thuật toán của Instagram có thể đọc được suy nghĩ vậy! Tìm gặp một người đại diện của Instagram, cô cho hay:

“Đây là một vài thông tin chúng tôi dựa vào để biết được nội dung mà bạn sẽ quan tâm, bao gồm (tất nhiên là không phải tất cả): người mà bạn follow, những hình ảnh bạn ấn like hay để lại comment. Phần Explore cũng gợi ý những thứ đang thịnh hành nói chung, và đang được những người mà bạn follow quan tâm. Phần quan trọng là thuật toán mà chúng tôi sử dụng cho phần Explore hoàn toàn khác với phần Feed. Tính năng Explore là sự cá nhân hóa những tương tác và sở thích của bạn.”

Về việc tính năng Explore đang ngày càng làm tốt hơn việc “dọn sẵn bàn ăn” phù hợp với khẩu vị của mỗi người, cô ấy nói: “Explore cải tiến không ngừng cùng với những sở thích của bạn. Điều này tức là càng tương tác với nhiều nội dung trên Instagram, chúng sẽ càng hiểu rõ hơn những gì bạn thích và đưa ra những gợi ý mà bạn có thể quan tâm.” Nói cách khác thì Instagram có thể suy luận được những gì bạn có thể có hứng thú trước khi bạn kịp suy nghĩ về nó. Được lập trình để việc tương tác luôn duy trì, Instagram luôn đi trước một bước. Việc này liệu có tác động gì đến gu thẩm mĩ của mỗi người chúng ta?

Đặt câu hỏi này với Leandra (Leandra Medine – fashionista, blooger nổi tiếng, chủ xị của The Man Repeller), người đã viết rất nhiều về những khám phá từ Instagram, tôi nhận được câu trả lời: “Tôi không biết là thuật toán của Instagram lại có ảnh hưởng đến gu thẩm mĩ của tôi nhiều đến thế, vì nhiệm vụ của nó là bảo tồn và lưu giữ những “gu” đã sẵn có. Trừ khi hai thứ này là một.”

“Vấn đề duy nhất là khi bạn biết rằng gu thẩm mĩ của mình thay đổi, rằng bạn đã sẵn sàng để khám phá một địa giới mới trong cuộc du ngoạn với thời trang, nhưng lại bị cuốn vào vòng lặp lại của một thuật toán cũ rích.” Leandra nói thêm.

Dù các phương tiện truyền thông xã hội có phát triển đến đâu, việc định hình phong cách đều là quyết định mang tính cá nhân

Riêng bản thân mình, tôi chắn chắn rằng gu thẩm mĩ của mình luôn thay đổi, dù có thể không biểu lộ rõ ra bên ngoài. Và tôi cũng biết là mình muốn cả hai thứ: một địa giới mới, nơi mà cuộc chơi với phong cách của mình được dịp tung hoành, và cả một thuật toán luôn gợi ý chính xác nhưng gì mà tôi luôn tìm kiếm.

Cuối cùng thì, cho dù những ứng dụng như Instagram thông minh đến đâu, chìa khóa để giữ phong cách cá nhân là của riêng mình, tôi nghĩ, chính là điểu khiến chúng mang tính cá nhân từ thuở ban đầu: sự tò mò. Hễ mà chúng ta vẫn tiếp tục tò mò, hễ mà chúng ta vẫn tiếp tục đặt câu hỏi, với tay đến những vùng đất chưa từng khám phá, một địa giới mới sẽ xuất hiện. Còn cái thuật toán kia ư? Chúng là bản đồ, máy dò kim loại, ống nhòm, là người dẫn đường, luôn được trang bị sẵn sàng để giúp ta định vị những xúc cảm kích thích mạnh mẽ mà những thử nghiệm về thời trang mang lại.

Phương Thảo (Bài viết lược dịch từ “Can Personal Style Exist in the Age of Instagram?” của Harling Ross trên Man Repeller)